biografie ◄   boeken ◄   filographie ◄   scŤnes ◄   lezingen ◄   pers ◄  

 

 


Burger dupe van privatisering gezondheidszorg
Handel met gezondheid

Met de leuzen Ďverschil tussen particulier en ziekenfonds ver-dwijntí, Ďverzekeren wordt goedkoper door concurrentieí, Ďje bent vrij om je verzekeraar te kiezení, Ďiedereen is verzekerdí, is de omvorming van ziekenfondsen tot commerciŽle ziektekos-tenverzekeraars geÔntroduceerd. Is deze verandering een verbe-tering of betekent zij het begin van het einde van een goed zorgstelsel?

Geprivatiseerde ziektekostenverzekeringsmaatschappijen zijn com-merciŽle organisaties die in tegenstelling tot ziekenfondsen geen belang hebben bij goede verzorging van hun verzekerden. Het gaat deze maatschappijen om innen van zo hoog mogelijke premiegelden en vergroten van de winst. De overname van ziekenfondsen door private verzekeringsmaatschappijen betekent dat gezondheid koop-waar is geworden, object van winst en verlies. Hogere winsten leveren een hogere waarde van het aandeel op, hogere dividenden voor de aandeelhouders, hogere salarissen en bonussen voor het manage-ment, nieuwe overnamemogelijkheden van andere verzekeraars, verdere stijging van de winsten, et cetera.

gezondheid als winstobject
Om meer winst te maken worden de premies verhoogd en wordt de inhoud van de pakketten waarvoor betaald wordt uitgehold. Sinds de afschaffing van de ziekenfondsen moeten de burgers maandelijks voor minder zorg meer premie betalen. Er is een poging gedaan het huis-artsenbezoek uit het basispakket te halen, de tandartszorg is er al uit verdwenen. Met de invoering in 2008 van een eigen risico voor iedereen, blijft het gecreŽerde verschil tussen ziek en gezond net als bij de no-claimregeling gehandhaafd. Bovenop zijn ziekte wordt de zieke gestraft met het verlies van zijn eigen risicobedrag.
Naast verkleining van het basispakket neemt het aantal pakketten waartussen gekozen kan worden toe. De rijkeren verzekeren zich niet voor een basispakket maar voor allerlei dure extraís. Er worden steeds meer speciale privťklinieken in het leven geroepen die niet toe-gankelijk zijn voor mensen met een laag inkomen, omdat hun ver-zekering behandeling in deze klinieken niet vergoed. Tal van dure maar effectievere medicijnen bereiken alleen de mensen met veel geld, omdat deze medicijnen niet in het basispakket zijn opgenomen. Door de privatisering hebben vermogenden via specialisten en de verzekeringsmaatschappijen gemakkelijker toegang tot duurdere be-handelingen, transplantaties, verzorging, medicijnen, et cetera, dan mensen met een laag inkomen. In plaats van de beloofde gelijkheid nemen de verschillen tussen verzekerden door het nieuwe systeem alleen maar toe.
De belofte van prijsdaling in premies als gevolg van vrije concurrentie op de markt van gezondheid en (on)geluk wordt evenmin waarge-maakt. Sinds de korte tijd dat privatisering van zorgverzekeringen gaande is, zijn er al een paar grote fusiegolven geweest, waardoor steeds minder aanbieders overblijven om uit te kiezen. Het Regionaal Ziekenfonds Groningen (RZG) werd bijvoorbeeld al snel Geovť en daarna Menzis. De aanbieders zullen uiteindelijk opgeslokt worden door grote internationals, waardoor hun aantal verder zal slinken. Prijsafspraken tussen dergelijke firmaís behoren tot de orde van de dag, ook al wordt dit niet openlijk toegegeven.

 

deals
Om de kosten verder te drukken worden door ziektekostenverzeke-raars prijsverlagingen met ziekenhuizen, klinieken en leveranten van andere voorzieningen bedongen, in ruil voor het afsluiten van omvan-grijke contracten. Om kans op een contract te maken, zien aanbieders van gezondheidszorg zich gedwongen goedkoper en soms onder de kostprijs te bieden. Eenmaal binnengehaald, kunnen zij het contract slechts waarmaken door op de kwaliteit van personeel en overige voorzieningen te bezuinigen, met alle gevolgen van dien voor de kwaliteit van de zorg.
De deals met klinieken belemmeren tevens de keuzevrijheid van de patiŽnt. Als zijn verzekeraar geen overeenkomst heeft met een nabij gelegen ziekenhuis maar wel met een kliniek honderden kilometers verderop, wordt de patiŽnt gedwongen daar naartoe te gaan. Doet hij dit niet, dan wordt de behandeling niet vergoed. De vrije keuze van ziekenhuis is sowieso een wassen neus. Welke patiŽnt wenst in een ziekenhuis te worden behandeld dat ver weg ligt van zijn woonplaats, werk, vrienden en familie?
Ook het vrij kiezen van de ziektekostenverzekeraar Ďdie bij je pastí blijkt niet te werken. Niet alleen blijven er door fusies steeds minder verzekeraars over, deze verzekeraars kunnen ook patiŽnten weigeren. Alleen in het overgangsjaar waren verzekeraars verplicht hun eigen verzekerden tegen vergelijkbare voorwaarden te verzekeren als voorheen. Verandering van pakket of verzekering na deze periode kan uitlopen op weigering. De mate waarin de aanvrager gezond is zal steeds meer maatstaf worden voor de gretigheid waarmee maat-schappijen hem of haar zullen verzekeren. De goedkoopste cliŽnt is een gezonde of dode cliŽnt.

controle
De overheid heeft de ziektekostenverzekeringen uit handen gegeven aan marktpartijen die uit zijn op geld en winst. Om al te grote inflatie van de kwaliteit van de zorg te voorkomen is de overheid genoodzaakt haar controlesysteem uit te breiden. Dit heeft voor de behandelaars tot gevolg dat zij dagelijks geconfronteerd worden met een berg aan paperassen en onduidelijkheden over de vraag in welk hokje de ziekte van de patiŽnt moet worden ingedeeld. De tijd die zij aan deze administratie moeten besteden gaat ten koste van de behandeltijd van de patiŽnt. Bovendien is het gecompliceerde diagnosesysteem frau-degevoelig en prijsopdrijvend. Verschillende ziekenhuisbesturen oefe-nen druk uit op hun werknemers om patiŽnten in te delen in dure behandelingscategorieŽn. Er worden zo extra onderzoeken op de patiŽnt verricht die niet strikt noodzakelijk zijn maar wel geld op leveren. Kostbare apparatuur die is aangeschaft kan op deze manier in versneld tempo worden afbetaald en afgeschreven. 

veramerikanisering
Met de privatisering van de zorgverzekeringen is door de overheid de wettelijk verplichting tot verzekeren ingevoerd. De overheid houdt er toezicht op dat iedereen zich verzekert. Waar mogelijk zorgt zij ervoor dat de betalingen (Ďbeschermgeldení) elke maand tijdig bij de verze-keraars binnenkomen. Zo regelt de overheid dat de premies van mensen met een minimuminkomen maandelijks worden ingehouden. Zij kan echter niet voorkomen dat het aantal onverzekerden toeneemt. Voor veel kleine zelfstandigen is de maandelijkse premie een te hoge last. Ook mensen die illegaal in Nederland verblijven, kunnen zich niet verzekeren. Geschat wordt dat op dit moment al bijna een half miljoen mensen in Nederland geen ziektekostenverzekering heeft. Steeds vaker eisen ziektekostenverzekeraars dat ziekenhuizen vůůr de be-handeling geld vragen van onverzekerden. Betalen zij niet dan kan hulp worden geweigerd. Onlangs stelde VVD-Kamerlid Henk Kamp zelfs voor om behandeling van illegalen strafbaar te stellen. Dit is in strijd met de internationale mensenrechtenverdragen en met de eed die artsen afleggen om iedereen te helpen.
Onder druk van verscheidene lobbyisten heeft de Nederlandse politiek haar op solidariteit gebaseerde en kwalitatief goede gezondheids-systeem in handen van de commercie gegeven. Daarmee heeft zij het schaap (de verzekerde) overgeleverd aan de wolven. Gezondheid is geen voorwerp meer van maatschappelijke zorg, maar verworden tot een systeem waarin de rijke burger de eerste en beste toegang heeft tot de voorzieningen. We staan nog maar aan het begin van een geprivatiseerde gezondheidszorg naar Amerikaans model. Dit model werd vroeger als voorbeeld genomen van hoe het niet moet. Het is de bedoeling om in de nabije toekomst de ziekenhuizen te privatiseren. Dan zal ook het ziekenhuis een 100% commerciŽle onderneming worden, gericht op de aandeelhouder en niet op de patiŽnt. Tijdens een bezoek aan Nederland werd aan de Amerikaanse arts en oprichter van CliniClowns, Patch Adams, gevraagd wat hij van de privatisering van de ziekenzorg in Nederland naar Amerikaans model vond. Zijn antwoord was kort maar niet mis te verstaan, ĎA disasterí. De documentairefilm van Michael Moore, ĎSickoí, laat op indringende wijze zien wat ons in te wachten staat.


Gepubliceerd in december 2007
Cartoonist: Gabor Lodi

 

 

terug naar boven ◄